Mjestašce u Podbiokovlju 1943. godine, neposredno nakon kapitulacije Italije. Frane, partizan porijeklom iz tog mjesta, dolazi u posjet porodici nakon dvije godine izbivanja. Priča se vraća u 1941. godinu, neposredno nakon talijanske okupacije. Nakon što su žandari predvođeni narednikom Nikolom, uhapsili neke mladiće iz mjesta zbog saradnje s partizanima. Frane, tada još uvijek mirni vinogradar, organizuje opsadu žandarske tamnice. Pomažu mu mladi ilegalci na čelu sa Stipicom.
Linkovi
Komentar
Povratak je treći partizanski film Antuna Vrdoljaka (također snimljen prema istinitim događajima) i mada se kreativnim dosezima ne može staviti uz bok duologije Kad čuješ zvona i U gori raste zelen bor riječ je o intrigantnu ostvarenju u kojem se daje realistički, demistifikacijski prikaz partizanskog ustanka, pri čemu se mudri 'čovjek iz naroda' pretpostavlja komunističkim 'poletarcima'. Vrdoljak je u prikazu tog odnosa ipak pribjegao i kompromisu te je dramaturški neuvjerljivo emocionalno zbližio Franu i vođu komunista, hoteći tako podcrtati vezu između naroda i 'njegove avangarde', pa makar ta avangarda bila i nedozrela. Uz tu vrstu kompromisa, utezi filma su mjestimični, u pretencioznosti nepotrebni simbolički naglasci, kao i pretjerani antitalijanizam. Na festivalu u Puli Boris Dvornik je za ulogu Frane nagrađen Zlatnom arenom.
Izvor : portal "Baza HR kinematografije"
