Na obroncima planina u dalmatinkom zaleđu, u selu Zvrljevu, 1870. godine živjelo je mnogoljudno bratstvo Jerkovića, jedna od tzv. svetih loza, loze fratara. Do tog doba oni su dali dvadesetičetiri fratra. Fra - Bakonja, izdanak loze Jerkovića, polazeći u katolički samostan Visovac, povede sa sobom jednog od svojih sinovaca, mladog i nestašnog Bakonju. Po dolasku Bakonja biva svjedok nepobožnog života fratara, koji traže zadovoljstvo u jelu i piću, kao i u novcu i druženju sa ženama, a isuviše su strogi prem svojim učenicima, što je i on osjetio na svojoj koži.
Linkovi
Komentar
Debitantski dugometražni igrani film Fedora Hanžekovića adaptacija je klasičnog romana Sime Matavulja, opterećena presporim tempom i prejednoličnim ritmom radnje, povremenim režijsko-narativnim nesuvislostima, nedovoljnom razrađenošću brojnih, nerijetko živopisnih sporednih likova, a i preobražaj nestašnog 'mangupa' Bakonje u potištenog dijaka odveć je mehaničan. Poštovatelji Matavuljeva romana prigovarali su Hanžekoviću kruto baratanje humorom koji je u izvorniku izrazito 'gibak', dok su predstavnici katoličke crkve, ionako kritični prema romanu, filmu još više zamjerali tendencioznost u prikazu (katoličkih) fratara. Doista, fratri i njihove 'navike' dati su suviše jednostrano, mada se određena doza realističnosti u tom pogledu filmu ne može odreći. Izravno mišljen od samog autora kao uzorno djelo socijalističkog realizma, Bakonja fra-Brne dugo je cijenjen kao najzrelije ostvarenja ranog poslijeratnog razdoblja hrvatske kinematografije (između 1947. i 1952.; film je prikazan na uglednom festivalu u Edinbourghu, a kopija mu je pohranjena u Britanskom filmskom institutu), no iz današnje perspektive takve se ocijene čine pretjeranima.
Izvor : Portal baza HR kinematografije
